10-sinf geometriya · 4-bob: Fazoda to'g'ri chiziq va tekisliklarning perpendikulyarligi · 3-chorak
Fazoda ortogonal proyeksiya va undan texnikada foydalanish
10-sinf geometriya darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Fazoviy jismlar va kesimlar (3D)» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.
Darslik: Geometriya 10, Z.R. Babayeva va boshq., 2022 (yangi nashr) — 148-bet
Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma
Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.
Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.
Doskada tushuntirish: «Fazoviy jismlar va kesimlar (3D)» simulyatori
Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi.
- Uchburchakli prizma fazoda. Uni uch yo'nalishda ortogonal proyeksiyalaymiz.
- Frontal proyeksiya — old tomondan qarash: to'g'ri to'rtburchak, CC₁ qirrasi punktir.
- Gorizontal proyeksiya — ustdan qarash: asos uchburchagi to'liq ko'rinadi.
- Profil proyeksiya — yon tomondan. Uchala proyeksiya birgalikda jismni to'liq ifodalaydi — texnik chizmaning asosi.
- Yana fazoviy ko'rinishga qaytamiz: fazoviy ko'rinish.
Namuna misollar (javoblari bilan)
Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.
- A nuqtadan α tekislikka AB perpendikulyar va AC og'ma tushirilgan. AB = 6 sm, AC = 10 sm. Og'maning proyeksiyasi BC necha sm?
Javob
8 sm
Yechim g'oyasi: √(10² − 6²) - Nuqtadan tekislikka ikkita og'ma tushirilgan. Birinchi og'ma 85 sm, uning proyeksiyasi 77 sm. Ikkinchi og'ma 60 sm. Ikkinchi og'maning proyeksiyasi necha sm?
Javob
48 sm
Yechim g'oyasi: √(60² − (85² − 77²)) - ABCD to'g'ri to'rtburchak tekisligiga A uchidan AM perpendikulyar o'tkazilgan. AM = 24 sm, AB = 10 sm, AD = 23 sm. M nuqtadan BC to'g'ri chiziqqacha bo'lgan masofani toping.
Javob
26 sm
Yechim g'oyasi: √(24² + 10²)
Tipik xatolar va ularni tuzatish
«Fazoda to'g'ri chiziq va tekisliklarning perpendikulyarligi» bobidagi mavzular
Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang
DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.