Bepul boshlash

10-sinf geometriya · 4-bob: Fazoda to'g'ri chiziq va tekisliklarning perpendikulyarligi · 3-chorak

Fazoda ortogonal proyeksiya va undan texnikada foydalanish

10-sinf geometriya darsi uchun tayyor material: 45 daqiqalik dars ishlanmasi tuzilmasi va interfaol metodlar, «Fazoviy jismlar va kesimlar (3D)» simulyatori bilan qadamma-qadam tushuntirish, javobli misollar va tipik xatolar.

Darslik: Geometriya 10, Z.R. Babayeva va boshq., 2022 (yangi nashr) — 148-bet

Dars ishlanmasi: 45 daqiqalik tuzilma

Dars rejasi (konspekt) uchun tayyor tuzilma: DarsPilot dars ssenariysi shu bosqichlar bo'yicha quriladi; metodlar sinf natijalari va xonadagi jihozlarga (proyektor, elektron doska) qarab tanlanadi.

2 daq
Tashkiliy qism va motivatsiya“Nimasi ortiqcha?” — 4 ob'ektdan birini ortiqcha deb asoslash
5 daq
O'tgan mavzuni takrorlashOldingi mavzu «Fazoda tekisliklarning perpendikulyarligi»: Teskari test — berilgan javoblarga mos savollarni topish
3 daq
Uy vazifasini tekshirishXatoni top — ataylab xato qilingan yechimdagi xatoni topish
4 daq
Yangi mavzuga kirish va maqsadO'yla — juftlash — bo'lish — yakka o'ylash, juftlikda muhokama, sinfga
12 daq
Yangi mavzuni birga o'rganish«Fazoviy jismlar va kesimlar (3D)» simulyatori ekranda qadamma-qadam (pastdagi tushuntirish), so'ng Taxmin qil va tekshir
13 daq
Mustahkamlash: yakka va juftlikdaDarajali mashqlar (tayanch → asosiy → ilg'or), Bumerang / Zinama-zina — qiyinligi oshib boruvchi topshiriqlar, guruhda almashish
4 daq
Tezkor tekshiruv (qog'ozsiz)Chiqish chiptasi — dars oxirida 1–3 savol
2 daq
Refleksiya va uy vazifasiIkki yulduz va bitta tilak — ikki yutuq va bitta yaxshilash taklifi. Uy vazifasi: darslik, 148-bet

Bu mavzu bo'yicha DarsPilot'da bosqichli diagnostik varaq tayyor: bitta masala 7 savolga bo'lingan (tushunish → model → hisoblash → talqin), har o'quvchiga darajasiga mos variant, qog'ozli javoblar telefon suratidan avtomatik tekshiriladi.

Doskada tushuntirish: «Fazoviy jismlar va kesimlar (3D)» simulyatori

Tayyor ssenariy — har qadamda o'qituvchi aytadigan gap, simulyator unga mos o'zgaradi. Sonlarni kod hisoblaydi.

  1. Uchburchakli prizma fazoda. Uni uch yo'nalishda ortogonal proyeksiyalaymiz.
  2. Frontal proyeksiya — old tomondan qarash: to'g'ri to'rtburchak, CC₁ qirrasi punktir.
  3. Gorizontal proyeksiya — ustdan qarash: asos uchburchagi to'liq ko'rinadi.
  4. Profil proyeksiya — yon tomondan. Uchala proyeksiya birgalikda jismni to'liq ifodalaydi — texnik chizmaning asosi.
  5. Yana fazoviy ko'rinishga qaytamiz: fazoviy ko'rinish.

Namuna misollar (javoblari bilan)

Misollar va javoblar kod bilan hisoblangan. DarsPilot'da har dars uchun shunday misollardan uch darajali ishchi varaq (PDF) va doska rejasi tayyorlanadi.

  1. A nuqtadan α tekislikka AB perpendikulyar va AC og'ma tushirilgan. AB = 6 sm, AC = 10 sm. Og'maning proyeksiyasi BC necha sm?
    Javob

    8 sm
    Yechim g'oyasi: √(10² − 6²)

  2. Nuqtadan tekislikka ikkita og'ma tushirilgan. Birinchi og'ma 85 sm, uning proyeksiyasi 77 sm. Ikkinchi og'ma 60 sm. Ikkinchi og'maning proyeksiyasi necha sm?
    Javob

    48 sm
    Yechim g'oyasi: √(60² − (85² − 77²))

  3. ABCD to'g'ri to'rtburchak tekisligiga A uchidan AM perpendikulyar o'tkazilgan. AM = 24 sm, AB = 10 sm, AD = 23 sm. M nuqtadan BC to'g'ri chiziqqacha bo'lgan masofani toping.
    Javob

    26 sm
    Yechim g'oyasi: √(24² + 10²)

Tipik xatolar va ularni tuzatish

Perpendikulyar, og'ma va proyeksiyani adashtiryapti (og'mani katet deb oladi) yoki uch perpendikulyar teoremasini qo'llamayaptiFazoviy chizmada perpendikulyarni qizil, og'mani ko'k, proyeksiyani yashil bilan belgilash; har uchburchakda to'g'ri burchakni topib, gipotenuzani aniqlash.
Kvadrat ildiz va kvadratga ko'tarishda bo'shliq bor (oldingi mavzu)1² dan 25² gacha kvadratlar jadvali bo'yicha 3 daqiqalik blits.
Pifagor teoremasida gipotenuza va katetni adashtiryapti (qo'shish o'rniga ayirish yoki aksincha)Chizmada gipotenuzani (to'g'ri burchak qarshisidagi eng uzun tomon) rang bilan belgilash; c² = a² + b² ni so'z bilan aytish.

«Fazoda to'g'ri chiziq va tekisliklarning perpendikulyarligi» bobidagi mavzular

← 10-sinf geometriya: barcha mavzular

Shu mavzu bo'yicha darsni bir necha daqiqada tayyorlang

DarsPilot sinfingiz natijalariga moslangan dars ssenariysi, doska rejasi va uch darajali ishchi varaqni tuzadi, qog'ozli testni telefon suratidan tekshiradi. Ro'yxatdan o'tish bepul.